Definitie en basisprincipe
Een plantenwand is een systeem waarmee levende planten verticaal tegen een muur of vrijstaand frame worden geplaatst. In tegenstelling tot traditionele plantenbakken op de grond, benut een plantenwand het wandoppervlak. De planten worden gehouden in trays, zakken, panelen of andere dragers die aan de wand worden bevestigd.
Het principe is eenvoudig: de drager biedt structuur en houdt het substraat — aarde, hydrokorrels of een ander groeimedium — op zijn plaats. Water wordt handmatig of via een irrigatiesysteem toegediend. De plantkeuze wordt afgestemd op de hoeveelheid licht, de luchtvochtigheid en het gewenste onderhoudsniveau.
Waar komen plantenwanden vandaan?
De eerste verticale tuinen in professionele context werden in de jaren '80 en '90 ontwikkeld, onder meer door de Franse botanicus Patrick Blanc. Sindsdien zijn er diverse systemen ontstaan, variërend van viltlagen met geïntegreerde irrigatie tot modulaire trays en panelen. In Nederland worden plantenwanden inmiddels breed toegepast in kantoren, winkels, zorginstellingen en openbare gebouwen.
Hoe werkt een plantenwand in de praktijk?
Bij de meeste systemen wordt een draagconstructie aan de wand bevestigd. Hierop worden trays, cassettes of panelen gemonteerd waarin de planten worden geplaatst. Afhankelijk van het systeem kunnen planten in potgrond (potcultuur) of in hydrokorrels (hydrocultuur) groeien.
Irrigatie kan handmatig of automatisch. Bij een handmatig systeem worden de planten periodiek handmatig van water voorzien. Bij een automatisch irrigatiesysteem wordt water via slangen en druppelsystemen verdeeld. De keuze hangt af van de schaal van de wand, de bereikbaarheid en het gewenste onderhoudsniveau.
Belangrijke randvoorwaarden
- Draagkracht van de wand: de muur moet het gewicht van de gevulde trays kunnen dragen. Dit verschilt per systeem en wandtype.
- Lichtinval: planten hebben licht nodig. Bij weinig daglicht kan bijverlichting (groeilicht) nodig zijn.
- Waterafvoer: er moet een oplossing zijn voor overtollig water, zeker bij grotere wanden.
- Onderhoud: elke plantenwand vraagt om regelmatig onderhoud — snoeien, watergeven, controle op ziekten en eventueel bijplaatsen van planten.